"ગુજરાતી ગઝલ™"

આજે અહીં કવિ શ્રી મિલિન્દ ગઢવીની એક ગઝલ અને તેનું સ્વરાંકન માણીએ. 

રેતમાં તરવા જવાની જીદમાં,
તરફડ્યાં જળ ત્યાગવાની જીદમાં.

જાતથી નારાજ કેવા થઈ ગયા !
સૌને રાજી રાખવાની જીદમાં.

વાસણો દોર્યાં અભેરાઈ ઉપર
ખાલીપો સંતાડવાની જીદમાં.

લ્યો, વરસનાં વ્હાણ ડૂબ્યાં હાથમાં
હસ્તરેખા લાંઘવાની જીદમાં.

છેવટે ઘરને ય સળગાવી દીધું
આંગણું અજવાળવાની જીદમાં.

– મિલિન્દ ગઢવી 

http://soundcloud.com/milind-gadhavi/ret-ma-tarva-javani-jid-ma

સ્વર અને સ્વરકાર – ડૉ. ભરત પટેલ

Filed under: ગઝલ, મિલિન્દ ગઢવી | Tagged: ગઝલ, ગુજરાતી, ગુજરાતી ગઝલ, મિલિંદ ગઢવી, રેતમાં તરવા જવાની જીદમાં | 6 Comments »

હતી એકસરખી જ હાલત અમારી
મળી ઘર વગરની મને એક બારી

ભણેલી-ગણેલી મળે લાગણીઓ
ન સમજી શકે કૈં અભણ આંખ મારી.

રહસ્યો ખબર છે બધાં ઘરની છતનાં
નથી કોઈ આકાશની જાણકારી.

મેં તારી ગલીના ગુનાઓ કર્યા નહીં
નહીંતર સજાઓ હતી સારી-સારી.

થયા શું અનુભવ, ટકોરા જ કહેશે
તને ક્યાં ખબર, બારણાની ખુમારી ?

Filed under: કવિ/કવિયત્રી, ગઝલ, ભાવેશ ભટ્ટૃ | Tagged: બારણાની ખુમારી, ભાવેશ ભટ્ટ, મળી ઘર વગરની મને એક બારી, હતી એકસરખી હાલત અમારી | 7 Comments »

ગુજરાતી ગઝલની સફરમાં આજે ૫૦૦ મી પોસ્ટ પબ્લિશ કરતા એક અનોખો આનંદ થઈ રહ્યો છે… વાચકવર્ગ અને મિત્રોનો હમેશા સહકાર મળતો રહ્યો છે એ જ રીતે આપ સૌ જરૂરી સૂચનો અને પ્રતિભાવોથી વાકેફ કરતા રહેશો તો આનંદ થશે. બાકી ગુજરાતી સાહિત્ય તો એક અમર વારસો છે… અહીં તો માત્ર થોડાં છાંટા ઉડાડીને હરખાવાની વાત છે…. આમ તો આપણા સૌના ટેબલ પડેલી કોઈ પર્સનલ ડાયરીના પાના જેવો છે આ બ્લોગ…. કોઈ ટીકા – ટિપ્પણ કાંઈ જ નહીં… માત્ર શબ્દોને માણવાનો અને હૃદયની લાગણીઓને વ્યક્ત કરવાનો આનંદ એટલે www.gujaratigazal.wordpress.com

આજે એક પ્રિય મિત્રની આ ગઝલ

ફેંકી  દીધો  ભારો  જીવા
લ્યો  ગાડું  હંકારો  જીવા

ક્યાંથી આવે આરો જીવા
રોજ  નવો જન્મારો જીવા

ફરી ફરીને એ જ થવાનું
અહીંયા એવો ધારો જીવા

તારા પર વરસાદ પડે તો
ધૂળ   થવાની  ગારો   જીવા

તારા  ખેવટીયા  ના   કોઈ
પોતે   પાર    ઉતારો  જીવા

સાંખીને    સંભાળી    લેજે
દેજે   મા   વર્તારો    જીવા

માથે લઈને ક્યાં લગ ફરશું ?
મૂકો  બધો   પથારો    જીવા

– મિલિન્દ ગઢવી (‘શબ્દસર’ ડિસે. ૨૦૧૦)

Filed under: ગઝલ, પ્રાર્થના, મિલિન્દ ગઢવી | Tagged: ક્યાં લગ, ગઝલ, ગમતી, ગુજરાતી ગઝલ, ડાયરી, પથારો, ફેંકી દીધો, ફેંકી દીધો ભારો જીવા, ભારો, મિલિન્દ ગઢવી, રચનાઓ, વર્તારો, શબ્દો, સફર, ૫૦૦ મી પોસ્ટ | 10 Comments »

ધારું  તો  હું શ્વાસ ઉપર ‘હે રામ’  લખી દઉં,
પરપોટાનું   ચપટીમાં   અંજામ  લખી   દઉં.

ને  બંધ બેસતા  શબ્દ વિષે  જો   કોઈ  પૂછે,
કાતિલના ખાનામાં ખુદનું નામ લખી દઉં.

કલમ   મહીં   મેં   કેફ   ભર્યો  છે  ઘૂંટી   ઘૂંટી,
બેપરવા થૈ   જાત પરે  બેફામ  લખી   દઉં.

નામ થવાની   આખી ઘટના મોઘમ રાખું,
બદનામીની  વાતો   બે મુદ્દામ   લખી  દઉં.

જ્યારે   ત્યારે    કહેવાના   કે   ઘર   મારું  છે,
સોનાની આ   લંકા લો અભરામ લખી દઉં.

કાગળ પર તો આજ  સુધી મેં ખૂબ  લખ્યું,
ઊભે મારગ પગલાંનો પયગામ લખી દઉં.

ખોવાયેલી     ખૂશ્બુથી     મેળાપ     કરાવો,
રાજીપામાં   આખેઆખું   ગામ   લખી   દઉં.

                                     – કિશોર જીકાદરા (ગાંધીનગર)

Filed under: કવિ/કવિયત્રી, કિશોર જીકાદરા, ગઝલ, ગુજરાતી શાયરી | Tagged: આખેઆખું, કરાવો, કલમ, કિશોર જીકાદરા (ગાંધીનગર), કેફ, ખૂશ્બુથી, ખોવાયેલી, ગામ, ઘૂંટી, છે, ધારું તો હું શ્વાસ ઉપર ‘હે રામ’ લખી દઉં, બદનામીની, ભર્યો, મહીં, મુદ્દામ, મેં, મેળાપ, રાજીપામાં, વાતો | 10 Comments »

સામે રહો નહીં તો સપનામાં આવશો
નક્કી નહીં કે કેવી ઘટનામાં આવશો

જળનું ટીપું હશો તો ઝરણામાં આવશો
ને જો નદી થશો તો દરિયામાં આવશો

ચારે તરફ તમોને જોયા કરું છતાં
ક્યારે કહી દો મારી દુનિયામાં આવશો

ચીતરેલાં ક્યાંય એમાં હોતાં નથી જ ઘર
અફસોસ કે નગરના નકશામાં આવશો

પહેલી પસંદગી છો તો એ મુજબ રહો 
બહુ દુ:ખ થશે તમે જો અથવામાં આવશો.

– ભરત વિંઝુડા

Filed under: ગઝલ, ભરત વિંઝુડા | Tagged: અથવામાં, આવશો, ગઝલ, ઘટના, ચીતરેલાં, ઝરણામાં, ટીપું, દરિયા, ભરત વિંઝુડા, સપનામાં | 3 Comments »

શબ્દોમાં ક્યાં સમાય છે તારી ને મારી વાત ?
અર્થોમાં ક્યાં ચણાય છે તારી ને મારી વાત

છલકાતી ચાંદનીમાં ઉતારી બધાં વસન,
ચંચળ બનીને ન્હાય છે તારી ને મારી વાત.

અવકાશમાં નિ:શ્વાસ બનીને ઘૂમી ઘૂમી-
એકાંતમાં પછડાય છે તારી ને મારી વાત.

આવી અતીતની આંગળી પકડીને આંખમાં
આંસુ મહીં ભીંજાય છે તારી ને મારી વાત.

રણ ખાલી-ખાલી આભ તળે એકલું નથી,
થઇ થઇ તરસ વિંઝાય છે તારી ને મારી વાત.

એની અવર-જવર છતાં ઉંબર નહીં ઘસાય ?
આવે ને પાછી જાય છે તારી ને મારી વાત.

રસ્તાની જેમ કાળ ખૂટે ક્યાં કે બેસીએ !
સપનાંનો ભાર થાય છે તારી ને મારી વાત.

                                                       – રમેશ પારેખ

Filed under: ગઝલ, રમેશ પારેખ | Tagged: તારી ને મારી વાત, રમેશ પારેખ, રસ્તાની જેમ | 8 Comments »

ખરી કસોટી હજી પણ થવાની બાકી છે.
હજી વધારે તને ચાહવાની બાકી છે

સતત સ્મરણમાં તને રાખવાની બાકી છે
ને એ રીતે જ ઘડી ભૂલવાની બાકી છે.

ગયા પછી તું ફરી આવવાની બાકી છે
હજી ઘણીયે ક્ષણો જીવવાની બાકી છે.

વધારે એથી સરસ કોઈ હિંચકો ક્યાં છે ?
તું મારા હાથ ઉપર ઝૂલવાની બાકી છે.

અનંત આપણા વચ્ચેની વારતા ચાલી
અને એ કારણે સંભારવાની બાકી છે.

સમાઈ જાઉં છું તારી જ બેઉ આંખોમાં
નહીં તો જાતને દફનાવવાની બાકી છે.

– ભરત વિંઝુડા

Filed under: ગઝલ, ભરત વિંઝુડા | Tagged: કસોટી, ખરી, ગઝલ, ઘણીયે ક્ષણો, ચાહવાની, થવાની, બાકી છે, ભરત વિંઝુડા, સ્મરણમાં, હિંચકો | 9 Comments »

શબ્દમાંથી અર્થ છૂટા થાય છે,
વેદના શું એ હવે સમજાય છે.

કોણ એને ઝાંઝવા સિંચ્યા કરે,
રોજ રાત્રે સ્વપ્ન એક ફણગાય છે.

રેત ને પગલાંનું ચાલે સંવનન,
એટલે મંઝિલ હવે અટવાય છે.

આંખ મારી એક એવો કોયડો,
જામ ખાલી છે છતાં છલકાય છે.

શૂન્યતાની આગમાં પીગળી જશે,
લાગણીઓ જે મહીં રૂંધાય છે.

મારી ભીતર કેટલું વરસ્યાં તમે,
આખે આખું અંગ લીલું થાય છે.

– હર્ષ બ્રહ્મભટ્ટ

Filed under: કવિ/કવિયત્રી, ગઝલ, ગુજરાતી શાયરી, હર્ષ બ્રહ્મભટ્ટ | Tagged: આંખ મારી એક એવો કોયડો, કોણ એને ઝાંઝવા સિંચ્યા કરે, છતાં છલકાય, જામ ખાલી, રોજ રાત્રે સ્વપ્ન એક ફણગાય, લાગણીઓ જે મહીં રૂંધાય, વેદના શું એ હવે સમજાય છે, શબ્દમાંથી અર્થ છૂટા થાય છે, હર્ષ બ્રહ્મભટ્ટ | 5 Comments »

ઉદાસી, શોક, એકલતા અને અવસાદ વાંચું છું;
હું મારી ડાયરીનું પૃષ્ઠ જો એકાદ વાંચું છું.

હવાઓમાં લખેલી મહેકની મરજાદ વાંચું છું;
સવારે ફૂલ શા ઘરમાં હું તારી યાદ વાંચું છું.

નથી અક્ષર થઈ એવી કોઈ ફરિયાદ વાંચું છું;
હું તારા સાવ કોરા પત્રનો અનુવાદ વાંચું છું.

થયેલી સાવ જર્જર કોઈ જૂની ચોપડી જેવી –
સૂની શેરી હું વાંચું છું ને વરસો બાદ વાંચું છું!

છે મારા ગામનું આકાશ કોરુંકટ્ટ આંખોમાં;
અને છાયામાં તારા શહેરનો વરસાદ વાંચું છું!

હું આખું વૃક્ષ વાંચું એટલો સાક્ષર થયો છું ક્યાં?
મથામણ બહુ કરું ત્યારે ફકત એક પાંદ વાંચું છું !

– કરસનદાસ લુહાર

Filed under: કરસનદાસ લુહાર, કવિ/કવિયત્રી, કવિતા, ગઝલ, ગીત, ગુજરાતી શાયરી | Tagged: ઉદાસી, એટલો સાક્ષર, એવી કોઈ, કરસનદાસ લુહાર, કોરુંકટ્ટ આંખોમાં;, ગામનું આકાશ, ઘરમાં, જો એકાદ, ડાયરીનું પૃષ્ઠ, તારા શહેરનો વરસાદ...!, થઈ, થયો છું ક્યાં? છે મારા, નથી અક્ષર, પત્રનો અનુવાદ, ફરિયાદ સવારે, ફૂલ શા, મહેકની મરજાદ, વાંચું છું;, વૃક્ષ વાંચું, શોક, સાવ કોરા, હવાઓમાં લખેલી, હું આખું, હું તારા, હું તારી, હું મારી | 2 Comments »

બે ચાર છાંટાથી છીપે, એવી નથી મારી તરસ,
તારે વરસવું હોય તો આકાશ, મન મૂકી વરસ.

નાંખ છત્રીને ધરામાં, નિર્વસન થૈને નીકળ,
આવું ચોમાસું ભલા ન આવતું વરસોવરસ.

મઘમઘું હું હેમ થઈને, ઝગમગું સૌરભ બની,
તું મને સ્પર્શે તો મિતવા આવ તે રીતે સ્પરશ.

કોઈ મારામાં વસે છે, ને શ્વસે છે રાતદિન,
એ મને જોતું સતત, પણ ના થતાં એના દરશ.

અંગ પરથી વસ્ત્ર જળની જેમ સરતાં જાય છે,
કોણ સામે તીર બજવે બાંસુરી એવી સરસ.

સાંકડે મારગ, મદોન્મત્ત હાથિણી સામે ખડો,
કાં છૂંદી નાંખે મને, કાં મસ્તકે ઢોળે કળશ.

                                                           – પુરુરાજ જોષી

Filed under: કવિ/કવિયત્રી, કવિતા, ગઝલ, ગીત, પુરુરાજ જોષી | Tagged: આકાશ, એવી નથી, છાંટાથી છીપે, તરસ, તારે, પુરુરાજ જોષી, બે ચાર, મન મૂકી વરસ, મારી, વરસવું હોય તો | 7 Comments »

પ્હેલ પરથમ પાંખ દીધી ને પછી પીંજર ધર્યું
ચોપડે ચીતરેલ ખાતું, એ રીતે સરભર કર્યું.

પારધીના એક શરથી થઈ ગયું આહત વિહગ
ચીસથી જો કે યુગો લગ, આભ આખું થરથર્યું.

વૃક્ષની હરએક ડાળીની કરી હત્યા પછી
છાંયડાની ઝંખનાએ, એના મનમાં ઘર કર્યું.

માંડવો મધુમાલતીનો ને પથારી જૂઈની
રાત રહી પાસાં બદલતી, ને ગગન ઝરમર ઝર્યું.

ઠામઠેકાણા વિના ક્યાં ખોળવો તુજને ભલા
આમ આલય  સાવ ખાલી, આમ સચરાચર ભર્યું.

–  પુરુરાજ જોષી

Filed under: કવિ/કવિયત્રી, કવિતા, ગઝલ, ગીત, ગુજરાતી શાયરી, પુરુરાજ જોષી, શાયરી | Tagged: આભ આખું, આમ, આમ સચરાચર ભર્યું, આલય, આહત, એક શરથી, કરી હત્યા, કર્યું, ક્યાં ખોળવો, ગગન, ચીસથી, ચોપડે ચીતરેલ ખાતું, છાંયડાની, ઝરમર ઝર્યું, ઝળહળ કર્યું, ઠામઠેકાણા વિના, તુજને ભલા, થરથર્યું, પથારી જૂઈની, પાંખ દીધી, પારધીના, પાસાં બદલતી, પીંજર ધર્યું, પુરુરાજ જોષી, પ્હેલ પરથમ, મધુમાલતીનો, મનમાં ઘર, માંડવો, યુગો લગ, રહી, વિહગ, વૃક્ષની, સરભર, સાવ ખાલી, હરએક ડાળીની | Leave a comment »

ગાઢ ધુમ્મસપટની પેલે પાર તું હોઈ શકે,
રંગ રેખા કે નહીં આકાર તું હોઈ શકે.

કોઈ મારા બારણે જાસાચિઠ્ઠી નાખી ગયું,
અક્ષર તો ક્યાંથી ઉકલે લખનાર તું હોઈ શકે.

રાગ પારિજાત લ્હેરાતો રહ્યો છે રાતભર,
ક્યાંક નજદીક બેસીને ગાનાર તું હોઈ શકે.

આટલાં વ્હાલાં મને લાગ્યાં નથી પૂર્વે કદી,
આ અભાવો, પીડ મોકલનાર તું હોઈ શકે.

– પુરુરાજ જોષી

( આ રચના પૂરી છે કે અધુરી એ ખબર નથી, જો કોઈને જાણ હોય તો ધ્યાન દોરશો…)

Filed under: કવિ/કવિયત્રી, કવિતા, ગઝલ, ગીત, પુરુરાજ જોષી | Tagged: અક્ષર, અભાવો, આટલાં વ્હાલાં, ક્યાંક નજદીક બેસીને, ક્યાંથી ઉકલે, ગાનાર, જાસાચિઠ્ઠી નાખી ગયું, તું હોઈ શકે, નથી પૂર્વે કદી, પીડ, પુરુરાજ જોષી, મને લાગ્યાં, મારા બારણે, મોકલનાર, રાગ પારિજાત, રાતભર, લખનાર, લ્હેરાતો રહ્યો છે | 5 Comments »

ભેદ આવો તો ના રખાય પ્રભુ,
આ તરફ પણ નજર નખાય પ્રભુ.

સાંભળ્યું છે કે તેં બોર ચાખ્યા’તા,
એવડા આંસુ પણ ચખાય પ્રભુ.

ચીર પૂર્યા’તા કદી તેં મારા,
પીડ મારી નહીં પૂરાય પ્રભુ?

રાત, રસ્તો, ઋતુ ને રાંધણિયું,
હર જગા મારાથી દઝાય પ્રભુ !

મારી દીકરી જુવારા વાવે છે,
ક્યાંક મારા સમી ન થાય પ્રભુ !

તો થયું શું કે હું નથી પથ્થર?
માણસાઈને ના અડાય પ્રભુ?

વેણ કર્કશ જણાશે મારા પણ,
વાંસળીથી ચૂલો ફૂંકાય પ્રભુ?

– પ્રણવ પંડ્યા

Filed under: ગઝલ, ગુજરાતી શાયરી, પ્રણવ પંડ્યા | Tagged: આવો, ઋતુ ને રાંધણિયું, એવડા. આંસુ. પણ ચખાય. આ તરફ. પણ નજર. નખાય પ્રભુ., કદી તેં મારા, કે હું, ક્યાંક, ચાખ્યા’તા, ચીર, ચૂલો ફૂંકાય પ્રભુ, છે કે, જુવારા વાવે, તેં બોર, તો, થયું શું, દઝાય, ન થાય, નથી, નહીં, ના રખાય, પથ્થર?, પીડ મારી, પૂરાય, પૂર્યા’તા, પ્રણવ પંડ્યા, પ્રભુ પંચાયતમાં સ્ત્રી, ભેદ, મારા સમી, મારાથી, મારી દીકરી, રસ્તો, રાત, વાંસળીથી, સાંભળ્યું, હર જગા | 9 Comments »