"ગુજરાતી ગઝલ™"

ફૂલ ઝરંતો હાથ લઈને, ઝાકળ જેવી જાત લઈને,
સૂરજની એક વાત લઈને મારે તમને મળવું છે !
સાંજ ઢળ્યા-ની ‘હાશ’ લઈને, ઝલમલતો અજવાસ લઈને,
કોરાં સપના સાત લઈને મારે તમને મળવું છે.

તમે કદાચિત ભૂલી ગયા છો, કદી આપણે કાગળ ઉપર,
ચિતર્યું’તું જળ ખળખળ વહેતું, ને તરતી મૂકી’તી હોડી;
સ્થિર ઊભેલી તે હોડીને તરતી કરવા, સરસર સરવા,
ઝરમર ઝરમર સાદ લઈને મારે તમને મળવું છે.

ખોજ તમારી કરતાં કરતાં થાક્યો છું હું, પાક્યો છું હું,
પગમાંથી પગલું થઈ જઈને વિખરાયો કે વ્યાપ્યો છું હું;
જ્યાં અટવાયો જ્યાં રઘવાયો, તે સઘળા મારગ ને
મારગનો એ સઘળો થાક લઈને મારે તમને મળવું છે.

ક્યારેક તો ‘હું’ને છોડી દો, ભીતરની ભીંતો તોડી દો,
બંધ કમાડ જરા ખોલી દો, એકવાર તો ‘હા’ બોલી દો;
‘હા’ બોલો તો હાથમાં થોડા ચાંદલીયા ને તારલીયાની
ઝગમગતી સોગાત લઈને મારે તમને મળવું છે.

– રિષભ મહેતા

રિષભભાઈની રચનાઓ હવેથી અહીં રેગ્યુલરલી માણવા મળશે
http://rishabhmehta.wordpress.com સાભાર…http://urmisaagar.com/saagar/?p=3822

Filed under: રિષભ મહેતા | Tagged: ‘હાશ’ લઈને, અજવાસ, ઉપર, એક વાત, એકવાર, કદાચિત, કદી આપણે, કાગળ, કોરાં સપના, ખળખળ વહેતું, જરા ખોલી દો, જળ બંધ કમાડ, ઝરમર, ઝલમલતો, ઝાકળ જેવી, તમને મળવું છે !હાથ લઈને, તમે ચિતર્યું’તું, તો ‘હા’ બોલી, થઈ જઈને, દો, પગમાંથી, પગલું, ફૂલ ઝરંતો, ભૂલી ગયા છો, મારે, મૂકી’તી હોડી, લઈને, વિખરાયો, વ્યાપ્યો છું હું, સાંજ ઢળ્યા-ની, સાત, સાદ ને તરતી, સૂરજની | 1 Comment »

સખી મને તેં સરોવર કહ્યો એ ઘટનાને
હું મારાં ગીતકમળથી લે ચાલ, શણગારું.

હવે હું પીળી પડેલી છબીની જેવો છું
તને ગમે તો પ્રણયની દીવાલ શણગારું.

આ મારા હાથમાં ખાલીપણાંના ફૂલો છે
કહે તો આપણો આ આજમ્હાલ શણગારું.

હવે વસંત કે ફૂલની પ્રતીક્ષા કોણ કરે ?
હું મારા વ્હાલથી તારું વ્હાલ શણગારું.

તને આ જિંદગી જેવો જવાબ આપીને
નજીકથી તેં કરેલો સવાલ શણગારું .

– રમેશ પારેખ

Filed under: રમેશ પારેખ | Tagged: આજમ્હાલ, ગમે તો, ગીતકમળથી, જિંદગી જેવો જવાબ, જેવો, તારું વ્હાલ, તેં, નજીકથી તેં કરેલો સવાલ, પીળી પડેલી છબીની, પ્રણયની દીવાલ શણગારું, ફૂલો, મને, મારા વ્હાલથી, લે ચાલ, શણગારું, સખી, સરોવર કહ્યો એ ઘટનાને, હવે, હાથમાં ખાલીપણાંના, હું મારાં | 3 Comments »

ઝુલ્ફમાં ભૂલી પડેલી આંગળી, તેં સાંભળ્યું ?
રાતભરનો થાક લઈ પાછી વળી, મેં સાંભળ્યું.

આંગળી ખંડેરનો હિસ્સો નથી, તેં સાંભળ્યું ?
છે હવે ગુલમહોરની કળી, મેં સાંભળ્યું.

ટેરવે ઘેઘુર સન્નાટો હતો, તેં સાંભળ્યું ?
દરબદર વાગે હવે ત્યાં વાંસળી, મેં સાંભળ્યું.

છે ઉઝરડા મખમલી આકાશમાં, તેં સાંભળ્યું ?
આ નખોનું નામ હિંસક વીજળી, મેં સાંભળ્યું.

સાવ બરછટ એ બધો વિસ્તાર છે, તેં સાંભળ્યું ?
એટલે જ ત્યાં સ્પર્શની લાશો ઢળી, મેં સાંભળ્યું.

આ અજાણ્યો દેશ માફક આવશે, તેં સાંભળ્યું ?
એક જાણીતી ગલી અહિંયા મળી, મેં સાંભળ્યું.

આપણું મળવું ગઝલ કહેવાય છે, તેં સાંભળ્યું ?
કાફિયા ઓઢી ફગાવી કામળી, મેં સાંભળ્યું.

– વિનોદ જોશી

Filed under: વિનોદ જોશી | Tagged: આંગળી, આપણું મળવું ગઝલ કહેવાય છે, ઉઝરડા, કાફિયા ઓઢી ફગાવી કામળી, ખંડેરનો, ગુલમહોરની કળી, ઘેઘુર, ઝુલ્ફમાં, ટેરવે, તેં સાંભળ્યું ?, ત્યાં વાંસળી, થાક, દરબદર, નથી, પડેલી, પાછી, બધો, બરછટ, ભૂલી, મખમલી આકાશમાં, રાતભરનો, લઈ, વળી, વાગે, વિનોદ જોશી, વિસ્તાર, સન્નાટો, હતો, હવે, હિંસક વીજળી, હિસ્સો | 2 Comments »

લંબચોરસ ઓરડામાં એક સમય ઘૂંટાય છે,
વક્ર રેખાઓ ક્ષણોની શ્વાસમાં છેદાય છે.

શક્યતાનું એક પણ વર્તુળ નથી પૂરું થતું,
હર ક્ષણે કંપાસની તીણી અણી ભોંકાય છે.

ચાલ, સંબંધોનું કોઈ કોણમાપક શોધીએ,
કે હૃદયને કેટલા અંશો સુધી છેદાય છે.

બે સમાંતર રેખની વચ્ચેનો હું અવકાશ છું,
શૂન્યતાની સાંકળો મારા વડે બંધાય છે.

આરઝૂના કાટખૂણે જિંદગી તૂટી પડે,
ને પછી એ મોતના બિંદુ સુધી લંબાય છે.

– નયન દેસાઈ

Filed under: નયન દેસાઈ | Tagged: અંશો, અણી, આરઝૂના, એ મોતના, એક, એક સમય, કંપાસની, કાટખૂણે, કે, કેટલા, ક્ષણોની, ઘૂંટાય છે, છેદાય, જિંદગી, તીણી, તૂટી, નથી, ને પછી, પડે, પણ, પૂરું થતું, બિંદુ, ભોંકાય, રેખાઓ, લંબચોરસ ઓરડામાં, લંબાય, વક્ર, વર્તુળ, શક્યતાનું, શ્વાસમાં, સુધી, હર ક્ષણે, હૃદયને | 3 Comments »

અમારા કર મહીં છે જામ, તારે કર સુરાહી છે,
કોઈ શું જાણશે, કેવી અમારી બાદશાહી છે ?

ન એને સાથની પરવા ન એને રાહથી નિસ્બત
ન એને મનથીયે મસલત, કોઈ એવોય રાહી છે.

પવન કેરા સપાટે આઘી પાછી થઈ હશે કિંતુ,
દિશા ચૂકી નથી નૈયા સિતારાની ગવાહી છે.

ઘડો જે ઘાટ ઘડવો હોય તે, ગમતા બીબાં ઢાળો,
અમારી આગ છે તે આગ છે, કિંતુ પ્રવાહી છે.

તમારી દેન માનીને સ્વીકારી છે મળી એવી,
પૂછી જુઓ ને ખુદ અમ જિંદગીને કેવી ચાહી છે.

અમે તમ મ્હેરના વરસાદથી નાહ્યા છીએ એવા,
કે જેવી શ્રાવણી વરસાદથી આ સૃષ્ટિ નાહી છે.

ગમે ન્હૈ કેમ ‘ગાફિલ’ની ગઝલ હર એક હૈયાને?
કે એનો શેર એકેકો અલખનો ભાવવાહી છે.

– મનુભાઈ ત્રિવેદી (‘ગાફિલ’ અને ‘સરોદ’)

Filed under: મનુભાઈ ત્રિવેદી ('ગાફિલ' 'સરોદ') | Tagged: ‘ગાફિલ’, ‘સરોદ’, અમારા, કર, કેવી, કોઈ શું જાણશે, છે જામ, તમારી દેન, તારે કર, મનુભાઈ ત્રિવેદી, મહીં, માનીને, સુરાહી છે, સ્વીકારી છે મળી એવી | 4 Comments »

વાડ કૂદીને તડકો આયો :
હળવે ઝાકળ ઝૂલતા તૃણે સળવળી છલકાયો !
વાડ કૂદીને તડકો આયો.

પળમાં હવા જળમાં ભળી ઉરની જાણે પ્રીત,
આંખને ખૂણે ખૂણે ઝળક્યું ચાંદની સમું સ્મિત !

મનમાં કેવી ક્ષણ ઊગી ગઈ
ચકલી આખું આભ ચૂગી ગઈ !

જોઉં છું હું તો જોઈ રહું છું એકલો એકલવાયો,
હળવે ઝાકળ ઝૂલતા તૃણે સળવળે પડછાયો !
વાડ કૂદી જ્યાં તડકો આયો !

– યોસેફ મૅકવાન

Filed under: યોસેફ મૅકવાન | Tagged: આંખને, આખું, આભ, આયો, ઉરની, ઊગી, કૂદીને, કેવી, ક્ષણ, ખૂણે, ગઈ, ચકલી, ચાંદની, ચૂગી, છલકાયો, જળમાં, જાણે, ઝળક્યું, ઝાકળ, ઝૂલતા, તડકો, તૃણે, પળમાં, પ્રીત, ભળી, મનમાં, વાડ, સમું, સળવળી, સ્મિત, હળવે, હવા | 1 Comment »

ઝીણા ઝરમર વરસે મેહ,

ભીંજે મારી ચૂંદલડી:

એવો નીતરે કૌમારનો નેહ,

ભીંજે મારી ચૂંદલડી.

આજે ઝમે ને ઝરે ચન્દ્રીની ચન્દ્રિકા,

ભીંજે રસિક કોઈ બાલા રે;

ભીંજે સખી ભીંજે શરદ અલબેલડી,

ભીંજે મારા હૈયાની માળા;

હો ! ભીંજે મારી ચૂંદલડી.

વનમાં પપૈયો પેલો પિયુ પિયુ બોલે ,

ટહુકે મયૂર કેરી વીણા રે ;

ટમ ટમ ટમ ટમ વાદળી ટમકે ,

ટમકે મારા નાથનાં નેણાં ;

હો ! ભીંજે મારી ચૂંદલડી.

આનન્દકન્દ ડોલે સુંદરીના વૃંદ, ને

મીઠા મૃદંગ પડછન્દા રે:

મંદ મંદ હેરે મીટડી મયંકની

હેરો મારા મધુરસ ચંદા !

હે ! ભીંજે મારી ચૂંદલડી.

                  –  ન્હાનાલાલ

Filed under: ન્હાનાલાલ | Tagged: આજે, એવો, કૌમારનો, ચન્દ્રિકા, ઝમે, ઝરમર, ઝરે, ઝીણા, નીતરે, નેહ, ન્હાનાલાલ, ભીંજે મારી ચૂંદલડી, મેહ, વરસે | 1 Comment »

અજબ મિલાવટ કરી
ચિતારે રંગ પ્યાલીઓ ભરી!

એક લસરકે ઊગી નીકળ્યાં 
                     જંગલ જંગલ ઝાડ ;
ટપકે ટપકે ફૂટી નીકળ્યા
                     ધરતીપટથી પ્હાડ !
ઘટ્ટ નીલિમા નરી.   

ચિતારે રંગ પ્યાલીઓ ભરી….

જરાક ખંખેરી પીંછી ત્યાં
                  ફૂલને લાગી છાંટ ;
ફૂંક મારતાં ફેલાયા શા
                  સાગર સાત અફાટ !
જલરંગે જલપરી !

ચિતારે રંગપ્યાલીઓ ભરી….

લૂછતા વાદળ પોતે ઉઘડ્યા
                 ઈન્દ્રધનુના રંગ ;
રંગરંગમાં લીલા નિજની 
                નીરખે થઈને દંગ !
ચીતરે ફરી ફરી !

ચિતારે રંગપ્યાલીઓ ભરી….
 – જયન્ત પાઠક

Filed under: જયન્ત પાઠક | Tagged: અફાટ, ઈન્દ્રધનુના, ખંખેરી, ચિતારો, છાંટ, જરાક, જલપરી, જલરંગે, ત્યાં, થઈને, દંગ, નીરખે, પીંછી, ફૂંક, ફૂલને, ફેલાયા, મારતાં, રંગ, લાગી, વાદળ, સાગર, સાત | 3 Comments »

લીલાછમ પાંદડાએ મલકતા મલકતા
માંડેલી અચરજની વાટ
ધરતીને સીમમાં જોઇ એકલીને એને
બાઝી પડ્યો રે વરસાદ.

પહેલી ટપાલ જેમ આવેલા વાયરાએ
ઘાસના કાનમાં દીધી કંઈ ફૂંક
ધરતી સાંભળતા સાંભળે એ પહેલાં
કોયલના કંઠમાં નીકળી ગઈ કુક

આઠ આઠ મહિને પણ આભને ઓચિંતી
ધરતી આવી ગઈ યાદ…

ડુંગરાઓ ચૂપચાપ સ્નાન કરે જોઇને
નદીઓ પણ દોડી ગઈ દરિયાની પાસે
એવામાં આભ જરા નીચે ઝૂક્યું ને
પછી ધરતીને ચૂમી લીધી એક શ્વાસે

ધરતીને તરણા ઓ ફૂટશે ના વાવડથી
આભલામાં જાગ્યો ઉન્માદ …

– મુકેશ જોષી

Filed under: મૂકેશ જોશી | Tagged: આભલામાં, આભલામાં જાગ્યો ઉન્માદ, આવેલા, ઉન્માદ, એવામાં આભ જરા નીચે ઝૂક્યું ને, ચોમાસું, જાગ્યો, જેમ, ધરતીને સીમમાં જોઇ એકલીને એને, પછી ધરતીને ચૂમી લીધી એક શ્વાસે, પહેલી ટપાલ, બાઝી પડ્યો રે વરસાદ, મુકેશ જોષી, લીલાછમ પાંદડાએ મલકતા મલકતા, વાયરાએ | 5 Comments »

આજે કવિશ્રી ઉમાશંકર જોષીની જ્ન્મજયંતિ … ૨૧ જુલાઈ ૧૯૧૧ના રોજ ગુજરાતના ઈડર તાલુકાના બામણા ગામે જન્મ અને ગુજરાતી સાહિત્ય ક્ષેત્રે એક અનોખી ઉંચાઈ ધરાવતું નામ….!

રહ્યાં વર્ષો તેમાં હૃદયભર સૌન્દર્ય જગનું
ભલા પી લે ; વીલે મુખ ફર રખે, સાત ડગનું

કદી લાધે જે જે મધુર રચી લે સખ્ય અહીંયાં;
નથી તારે માટે થઇ જ ‘નિરમી’ દુષ્ટ દુનિયા.

અહો નાનારંગી અજબ દુનિયા ! શેં સમજવી ?
તમે ભોળા ભાવે કરું પલટવા, જાઉં પલટી ;

અહંગર્તામાં હા પગ, ઉપરથી, જાય લપટી !
વિસારી હુંને જો વરતું, વરતે તું મધુરવી.-

મને આમંત્રે ઓ મૃદુલ તડકો, દક્ષિણ હવા,
દિશાઓનાં હાસો, ગિરિવર તણાં શૃંગ ગરવાં;

નિશાખૂણે હૈયે શશિકિરણનો આસવ ઝમે ;
જનોત્કર્ષે – હ્રાસે પરમ ઋતલીલા અભિરમે.

બધો પી આકંઠ પ્રણય ભુવનોને કહીશ હું :
મળ્યાં વર્ષો તેમાં અમૃત લઇ આવ્યો અવનિનું .

– ઉમાશંકર જોશી

Filed under: ઉમાશંકર જોશી, કવિતા, ગીત | Tagged: અમૃત લઇ આવ્યો અવનિનું, આસવ, ઉમાશંકર જોશી, ગરવાં, ગિરિવર, ઝમે, તણાં, દક્ષિણ હવા, દિશાઓનાં હાસો, નિશાખૂણે, ભલા પી લે, મને આમંત્રે ઓ મૃદુલ તડકો, રહ્યાં વર્ષો તેમાં હૃદયભર સૌન્દર્ય જગનું, વીલે મુખ ફર રખે, શશિકિરણનો, શૃંગ, સાત ડગનું, હૈયે | 3 Comments »

ખબર એ તો નથી અમને કે શાનો રંગ લાગ્યો છે,
મળે છે તે સહુ કહે છે, મજાનો રંગ લાગ્યો છે.

ભલે ના ના કહો, એના વિના ન્હોયે ચમક આવી,
તમે મારું કહ્યું, માનો ન માનો રંગ લાગ્યો છે.

મલકતું મોં અને ચમકી જતી આંખો કહી દે છે,
ભલે છૂપી એ રાખો વાત, છાનો રંગ લાગ્યો છે.

નથી લાલાશ આંખોમાં હૃદય કેરી બળતરાથી,
પડ્યા ચરણોમાં એના કે હિનાનો રંગ લાગ્યો છે.

અહીં ને ત્યાં, બધે એક જ સમંદર રંગનો રેલે,
કહેશે કોણ, કોને કેની પાનો રંગ લાગ્યો છે?

થયો રંગીન વાતો લાવતો ગઝલોમાં તું ‘ગાફિલ’ !
તને આ અંજુમન કેરી હવાનો રંગ લાગ્યો છે.

– મનુભાઈ ત્રિવેદી (‘ગાફિલ’ અને ‘સરોદ’)

Filed under: મનુભાઈ ત્રિવેદી ('ગાફિલ' 'સરોદ') | Tagged: ‘ગાફિલ’, ‘સરોદ’, અહીં ને ત્યાં, આંખોમાં, કહી દે, ખબર એ તો નથી અમને કે શાનો રંગ લાગ્યો છે, જતી આંખો, નથી લાલાશ, બધે એક જ સમંદર રંગનો રેલે, મનુભાઈ ત્રિવેદી, મલકતું, મોં અને ચમકી, હૃદય કેરી બળતરાથી | 2 Comments »