"ગુજરાતી ગઝલ™"

કવિ શ્રી વિપિન પરીખ… ૮૦ વર્ષની વયે બે દિવસ પહેલા મુંબઈમાં અવસાન પામ્યા. એમનું આ અછાંદસ કદાચ આપણી અંદરના, આજના રીયલ માણસ તરફ આંગળી ચીંધી રહ્યું નથી…?

આ સામાન્ય માણસ
સાઠ કરોડમાંનો એક – હિન્દુસ્તાનનો,
કરોડરજ્જુ વિનાનો બસ કન્સક્ટરથી ધ્રુજનારો, ટ્રેનમાં ભીંસાનારો
ટેક્સી ડ્રાઈવરથી પણ હડધૂત થનારો
બેન્કના મામૂલી ક્લાર્કને સલામ ભરનારો
એક એક પૈસો ટેક્સનો બ્હી બ્હીને સમયસર ભરનારો
દેશી માલ જ વાપરવાનો આગ્રહ રાખનારો
મકાનમાલિકના પાઘડીના વળમાં ગૂંચવાયેલો.
પોલીસના યુનિફોર્મને દૂરથી જોઈ થથરનારો.
ભોળો, મિનિસ્ટરના લિસ્સા લિસ્સા ભાષણોને સાચ્ચાં માનનારો…
ને વળી તાળી પણ પાડનારો
ચૂંટણી વખતે જોર જોરથી ‘જય હિન્દ’ બોલનારો
બધું ભૂલી જનારો, ગળી જનારો
કચડાયેલો
પણ રોજ સવારે કોણ જાણે શી રીતે
હસતો ઊઠનારો
હું પણ તેમાંનો જ –
એક…

– વિપિન પરીખ

Filed under: અછાંદસ, કવિ/કવિયત્રી, વિપિન પરીખ | Tagged: ‘જય હિન્દ’, અછાંદસ, અછાન્દસ, આ સામાન્ય, એક, એક– હિન્દુસ્તાનનો, કરોડરજ્જુ, ગૂંચવાયેલો, ચૂંટણી વખતે, જ, જોર જોરથી, ટ્રેનમાં, તેમાંનો, ધ્રુજનારો, પાઘડીના વળમાં, બસ કન્સક્ટરથી, બોલનારો, ભીંસાનારો, મકાનમાલિકના, માણસ, માનનારો, મિનિસ્ટરના, લિસ્સા ભાષણોને, વિનાનો, વિપિન પરીખ, સાચ્ચાં, સાઠ કરોડમાંનો, હું પણ | 6 Comments »

વન વચોવચ ખેતર ઊભાં ગામ વચોવચ મેડી,
એમ થાતું કે સ્હેજ ઝૂકીને આખી લઉં તેડી.

ચારને ભારે લચક લચક થાઉં ને
મૂઆં ઝાડવાં નફટ આંખ ફાડીને જોઈ રહે,
મારી ઝાંઝરીયુંનું રણકી જોબન વાયરે ઊડ્યું જાય;
હાય રે, મારા પગને ભૂંડી ધૂળની લાગે નજર,
મારાં પગલાં સૂંઘી પાછળ પાછળ આવતા ચીલા
દોડતા આગળ થાય.
ગામને ઝાંપે આંબું ઘરની ભૂલું કેડી.
એમ થાતું કે સ્હેજ ઝૂકીને ખીણ આખી લઉં તેડી,
બારીએ બેઠી હોઉં ને
ખોળો ખૂંદતી કોમળ પગલીયુંના ખિલખિલાટે
ઊછળે છાતી : છલછલોછલ બે કાંઠે ઊભરાય નદીનાં વ્હેણ;

ઉંબરે ઊભી હોઉં ને વાટે ગાડેગાડાં
સીમની કૂણી સાંજ ભરીને સાહ્યબો કહેણ.
દનના જુંગર ઉતરી આવે રાતના અબોલ કહેણ.
ઉંઘની આંબાડાળ : ટપોટપ સોણલિયાં લઉં વેડી.
વન વચોવચ ખેત ઊભાં ગામ વચોવચ મેડી.

– માધવ રામાનુજ

Filed under: માધવ રામાનુજ | Tagged: આંખ, આખી, ઊડ્યું જાય, એમ થાતું, કે, ખેતર ઊભાં, ગામ, ચારને, જોઈ રહે, જોબન, તેડી, ધૂળની, નફટ, પગને, ફાડીને, ભારે, ભૂંડી, માધવ રામાનુજ, મારા, મારી ઝાંઝરીયુંનું, મૂઆં ઝાડવાં, મેડી, રણકી, લઉં, લચક, લાગે નજર, વન વચોવચ, વાયરે, સ્હેજ ઝૂકીને, હાય રે | 1 Comment »

તારું મધમીઠું મુખ
જાણે સાતપાંચ તારાનું ઝૂમખું
હો આમતેમ ઝૂલે
હો ઝૂલે !

કે ઘર મારું વહેલી પરોઢના પ્હેલા
ઉઘાડ જેવું ખૂલે !

મારું સામટુંય દુ:ખ
વાયુનું પગલું શું આછું
હો આમતેમ ઊડે
હો ઊડે !

કે ગંધના ઘેલા પતંગિયા જેવું
આ મન મને ભૂલે !

                                                                                       – રાવજી પટેલ

Filed under: કવિ/કવિયત્રી, રાવજી પટેલ | Tagged: આ મન, ઉઘાડ, ગંધના, ઘર મારું, ઘેલા, જાણે, જેવું, જેવું ખૂલે, ઝૂમખું, ઝૂલે, તારાનું, તારું, પતંગિયા, પરોઢના, પ્હેલા, ભૂલે !, મધમીઠું, મને, મુખ, વહેલી, સાતપાંચ, હો આમતેમ | 3 Comments »

હતું મોસમનું પહેલું ઇ પાણી, સખીરી ! હું તો આખી ને આખી ભીંજાણી.
રે ! દરિયે કાંઇ નદીયું લુંટાણી સખીરી હું તો આખી ને આખી ભીંજાણી.

કોરાકટ આકાશે આવ્યું ઓચિંતું એક્ વાદળનું મખમલિયું પૂર.
છાંટે છાંટે ‘લિ મુંઇ છોલાતી જાઉં, પણ કેમ કરી જાવું રે દૂર?
મારી ચુંદડીને કોણ ગયું તાણી ?  સખીરી હું તો આખી ને આખી ભીંજાણી.
હતું મોસમનું પહેલું ઇ પાણી, સખીરી હું તો આખી ને આખી ભીંજાણી.

ઝંખનાઓ ચોમાસા જેમ કાંઇ વરસે ને અંગ અંગ ઉમટે તોફાન;
કુંવારા સપનાઓ સળવળવા લાગે ને ભુલાતું સઘળુંયે ભાન;
હું તો ભીનપના ભારથી મુંજાણી, સખીરી હું તો આખી ને આખી ભીંજાણી.
હતું મોસમનું પહેલું ઇ પાણી, સખીરી હું તો આખી ને આખી ભીંજાણી.

-વિમલ અગ્રાવત

Filed under: કવિતા, ગીત, વિમલ અગ્રાવત | Tagged: !, આખી, ઇ પાણી, કાંઇ, કુંવારા, કોણ, ગયું, ચુંદડીને, તાણી?, તો ભીનપના, દરિયે, નદીયું, ને આખી, પહેલું, ભાન, ભારથી, ભીંજાણી., ભુલાતું, મારી, મુંજાણી, મોસમનું, લાગે ને, લુંટાણી, વિમલ અગ્રાવત, સખીરી !, સઘળુંયે, સપનાઓ, સળવળવા, હતું, હું તો | 3 Comments »

ચાલ સખી, રણમાં ગુલાબને ઉગાડીએ
આવળનાં ફૂલ પીળા લઈને નસીબમાં
જીવતરની વેણી ગૂંથાવીએ
ચાલ સખી….

હાથવગું હોય નૈ ઝાંઝવાનુંય સુખ ને,
રેતીનાં ઢગ મારી ઈચ્છા.
તડકીલા આયનામાં દેખાતાં રોજ મને,
ફરફરતાં પાનેતર પીચ્છા.

શ્રાવણિયા મોર ભલે થીજી ગ્યા બારસાખે
છાતીએ ટહુકા ત્રોફાવીએ..
ચાલ સખી…

અંધારું આંજીને ચપટીક જીવશું પછી,
જીવતરને દઈ દેશું તાલી
ધખધખતું લોહી હજી ટેરવે વ્હેતું ને,
મનની મહેલાત બધી ખાલી

હણહણતાં કિલ્લોલી શમણાંની સાંકળને
ફિણાતાં જળ લૈ ખોલાવીએ
ચાલ સખી….

ઝીણેરો જીવ સાલ્લો પંખીની જાત
બેસી કાયાના માળામાં હીંચતો
ઝંઝાવાત ફૂંકાયો એવો રે શ્વાસમાં
એક એક સળિયું ખેરવતો

સુક્કી હવાને પીળી ચુંદડિયું પહેરાવી
સૂરજનાં નામે વહેંચાવીએ
ચાલ સખી…

– કનૈયાલાલ ભટ્ટ

Filed under: કનૈયાલાલ ભટ્ટ, કવિ/કવિયત્રી | Tagged: આવળનાં, ઉગાડીએ, કનૈયાલાલ ભટ્ટ, ગુલાબને, ગૂંથાવીએ, ચાલ સખી, છાતીએ, જીવ, જીવતરની, ઝાંઝવાનું, ઝીણેરો, ટહુકા, ત્રોફાવીએ, થીજી ગ્યા, નસીબમાં, પંખીની જાત, પહેરાવી, પીળા, પીળી ચુંદડિયું, ફૂલ, બારસાખે, ભલે, રણમાં, લઈને, વેણી, શ્રાવણિયા મોર, સાલ્લો, સુક્કી હવાને, સુખ, હાથવગું, હોય નૈ | 1 Comment »

ચાલ સખી પાંદડીમાં ઝાકળના ટીપાંની જેમ ફરી જિંદગીને મૂકીએ
ટેરવાનો સ્પર્શ એક ઘટના કહેવાય છે કે લાગણી ગણાય એમ પૂછીએ

વેદના તો અડીખમ ઊભો કંઠાર જતાં આવતાં જુવાળ ભલે કોતરે
સુખ સાથે આપણો તો જળનો સંબંધ, ક્યાંક રેતી ઢાંકે ને ક્યાંક ઓસરે
છીપલાંની હોડીને શઢથી શણગાર, ચાલ કાંઠો છોડીને હવે ઝૂકીએ

પાંદડીમાં ઝાકળના ટીપાની જેમ સખી ચાલ ફરી જિંદગીને મૂકીએ
ટેરવાનો સ્પર્શ એક ઘટના કહેવાય છે કે લાગણી ગણાય એમ પૂછીએ

ચાંદનીને ચાંદનીનું નામ ન’તા દેતા એ વાતો અકબંધ મને યાદ છે
વૃક્ષ પછી ડાળ પછી પંખીનો માળો અને ઉપર આકાશ જેવો સાદ છે
મૂળમાંથી ફૂટે અને ટોચ લગી જાય, એવી લાગણીને કેમ રે ઉવેખીએ

ઝાકળ શી જિંદગીને પાનની લીલાશ પરે ચાલ સખી એકવાર મૂકીએ.

– ધ્રુવ ભટ્ટ

Filed under: કવિ/કવિયત્રી | Tagged: અને ટોચ, આકાશ જેવો, ઉપર, ઉવેખીએ, ઊભો, એક ઘટના, એમ, એવી લાગણીને, કંઠાર, કહેવાય છે, કે લાગણી, કેમ રે, ગણાય, ચાલ, જતાં આવતાં, જિંદગીને, જુવાળ, જેમ ફરી, ઝાકળના, ટીપાની, ટેરવાનો, ડાળ, તો અડીખમ, ધ્રુવ ભટ્ટ, પંખીનો માળો, પાંદડીમાં, પૂછીએ, ફૂટે, ભલે કોતરે, મૂકીએ, મૂળમાંથી, લગી જાય, વૃક્ષ પછી, વેદના, સખી, સાદ, સ્પર્શ | 2 Comments »

તગતગતી તલવાર્યુ તડફડ આમતેમ વીંઝાય રે સાજણ ધોધમાર વરસાદ પડે છે.
ઢાલ ફગાવી, બખ્તર તોડી, લોક વીંધાવા જાય રે સાજણ ધોધમાર વરસાદ પડે છે.

કળીઓ ફરફર ફૂલ બની ને લહ લહ લહ લહેરાય રે સાજણ ધોધમાર વરસાદ પડે છે.
ઝરણાં હફડક નદી બનીને દરિયામાં ડોકાય રે સાજણ ધોધમાર વરસાદ પડે છે.

તદારે તદારે તાની દીર દીર તનનન છાંટે છાંટો ગાય રે સાજણ ધોધમાર વરસાદ પડે છે.
ઘેઘેતીટ તાગીતીટ તકતીર કીટતક પવન તાલમાં વાય રે સાજણ ધોધમાર વરસાદ પડે છે.

જળનાં ઘોડાપૂર અમારી આંખ્યુંમા રુંધાય રે સાજણ ધોધમાર વરસાદ પડે છે.
સેંથો, ચુંદડી, કંગન, કાજળ, લથબથ પલળી જાય રે સાજણ ધોધમાર વરસાદ પડે છે.

હું દરિયે દરિયા ઝંખું ને તું ટીપે ટીપે ન્હાય રે સાજણ ધોધમાર વરસાદ પડે છે.
હું પગથી માથાલગ ભીંજું તું કોરેકોરો હાય, અરે ભરચક ચોમાસા જાય ને મારું અંગ સકળ-
અકળાય રે નફ્ફટ! ધોધમાર વરસાદ પડે છે.

-વિમલ અગ્રાવત

Filed under: કવિ/કવિયત્રી, વિમલ અગ્રાવત | Tagged: અંગ, અકળાય, અરે, આમતેમ, કંગન, કાજળ, કોરેકોરો, ચુંદડી, ચોમાચા જાય, જાય, ઝંખું, ટીપે ટીપે, ઢાલ ફગાવી, તગતગતી, તડફડ, તલવાર્યુ, તું, ધોધમાર, ને, ને મારું, ન્હાય રે, પડે છે, પલળી, બખ્તર તોડી, ભરચક, ભીંજું, માથાલગ, રે નફ્ફટ!, લથબથ, લોક વીંધાવા, વરસાદ, વિમલ અગ્રાવત, વીંઝાય રે, સકળ, સાજણ, સેંથો, હાય, હું દરિયે દરિયા, હું પગથી | 2 Comments »

તમે બધાથી અલગ છો તેથી તમારું નોખું હું ધ્યાન રાખું.
ગુલાબ લઈને તમે મળો તો મ્હેકની લ્યો દુકાન રાખું.

કશુંક આજે કરી જવું છે, કદાચ કાલે જવાનું થાશે,
તમારા ઘરના દિવાને માટે, હવાને આજે હું બાન રાખું.

ગયું ક્યાં પંખી મૂકીને ટહુકો, હજીય ડાળી ઝુલી રહી છે,
મને થયું કે આ પાનખરમાં, બને તો થોડાં હું પાન રાખું.

તમે અહીંયા સૂરજ સમા છો, જશો ના આઘા, ઠરી જઈશ હું,
મને આ જળથી વરાળ કરજો, હું જેથી બાજુમાં સ્થાન રાખું.

પ્રસંગ મારી દિવાનગીનો, હું રોજ ઉજવું છું ધામધુમથી,
દરેક દર્દોને આવકારી, ગઝલમાં પીડાનું ગાન રાખું.

હું કૈંક યુગોથી છું સફરમાં, અહીં હું કેવળ પડાવ પર છું.
મેં ખોળિયાને કહી દીધું છે, હું તારું ભાડે મકાન રાખું.

– ગૌરાંગ ઠાકર

Filed under: કનૈયાલાલ ભટ્ટ, ગૌરાંગ ઠાકર | Tagged: અલગ છો, આજે, આવકારી, કદાચ, કરી, કશુંક, કાલે જવાનું, ગઝલમાં, ગાન, ગુલાબ, ગૌરાંગ ઠાકર, જવું છે, તમે બધાથી, તમે મળો, તેથી તમારું, તો મ્હેકની, થાશે, દરેક, દર્દોને, દુકાન, ધ્યાન, નોખું, પીડાનું, રાખું, લઈને, લ્યો, હું | 2 Comments »

બંસરીના સૂરમાં ભીંજાવું
સખીરી ! મારે બંસરીના સૂરમાં ભીંજાવું.

બંસરીના સૂર આંખ મીંચીને સાંભળું ત્યાં,
આછું અડકે મોરપીંછું.
પીંછાનાં રંગો તો સાત સાત સૂર અને
સૂર મહીં મેઘધનુષ દીઠું,
આવું રે કરે ને વળી પોતે સંતાઈ રહે
મારે ક્યાં રે રહેવું ને ક્યાં જાવું?

સખીરી ! મારે બંસરીના સૂરમાં ભીંજાવું.

લોક કહે છે આ જોગણ વેરાગણ રે
સઘળું છોડીને આ તો હાલી,
જોગ ને વેરાગ બેની હું રે શું જાણું
મને લાગે છે વાંસલડી વાલી.
વ્હાલપનો સાગર છલકાય બ્હાર અંદર, હું
છાલકને ક્યાં રે સમાવું?

સખીરી ! મારે બંસરીના સૂરમાં ભીંજાવું.

                                                                 – નયના જાની

Filed under: કવિ/કવિયત્રી, ગીત, નયના જાની | Tagged: અંદર, આંખ, છલકાય, દીઠું, નયના જાની, બંસરીના, બહાર, ભીંજાવું, મહીં, મારે, મીંચીને, મેઘધનુષ, વ્હાલપનો સાગર, સખીરી !, સાંભળું ત્યાં, સૂરમાં | 2 Comments »

તે પ્રેમ-આગ, રૂપનો જે લય કરી ગઈ,
સળગી ગયો પતંગ ને જ્યોતિ ઠરી ગઈ.

મારાં દિવસ ને રાત તો દ્રષ્ટિ છે આપની,
મુજ પર કદી ઠરી કદી મુજથી ફરી ગઈ.

શ્રધ્ધા જ મારી લઈ ગઈ મંઝિલ ઉપર મને,
રસ્તો ભૂલી ગયો તો દિશાઓ ફરી ગઈ!

હો કોટિ ધન્યવાદ વહાલી ઓ જિંદગી!
આવી વિકટ સફરને તું પૂરી કરીગઈ.

મારો વિકાસ મંદ છતાં શાનદાર છે,
દુનિયા તો જેમ તેમ બધે વિસ્તરી ગઈ.

જીવી ગયો તમારી મહોબ્બતનાં આશરે,
જૂઠી વિગત જહાનમાં સાચી ઠરી ગઈ.

છે મારું દિલ ‘ગની’, અને દુનિયાની જીભ છે,
ચીરી ગઈ કોઈ કોઈ બખિયા ભરી ગઈ.

– ગની દહીંવાલા

Filed under: ગની દહીંવાલા | Tagged: ગની દહીંવાલા, દિશાઓ ફરી ગઈ! | 5 Comments »

હવે પહેલો વરસાદ બીજો વરસાદ અને છેલ્લો વરસાદ
એવું કાંઈ નહીં !
હવે માટીની ગંધ અને ભીનો સંબંધ અને મધમધતો સાદ,
એવું કાંઈ નહીં !

સાવ કોરુંકટાક આભ, કોરોકટાક મોભ, કોરાંકટાક બધાં નળિયાં,
સાવ કોરી અગાસી અને તેય બારમાસી, હવે જળમાં ગણો
તો ઝળઝળિયાં !

ઝીણી ઝરમરનું ઝાડ, પછી ઊજળો ઉધાડ પછી ફરફરતી યાદ,
એવું કાંઈ નહીં !
હવે માટીની ગંધ અને ભીનો સંબંધ અને મધમધતો સાદ,
એવું કાંઈ નહીં !

કાળું ભમ્મર આકાશ મને ઘેઘૂર બોલાશ સંભળાવે નહીં;
મોર આઘે મોભારે ક્યાંક ટહૂકે તે મારે ઘેર આવે નહીં.
આછા ઘેરા ઝબકારા, દૂર સીમે હલકારા લઇને આવે ઉન્માદ,
એવું કાંઈ નહીં !
હવે માટીની ગંધ અને ભીનો સંબંધ અને મધમધતો સાદ,
એવું કાંઈ નહીં !

કોઈ ઝૂકી ઝરુખે સાવ કજળેલા મુખે વાટ જોતું નથી;
કોઈ ભીની હવાથી શ્વાસ ઘૂંટીને સાનભાન ખોતું નથી.
કોઈના પાલવની ઝૂલ, ભીની ભીની થાય ભૂલ, રોમે રોમે સંવાદ
એવું કાંઈ નહીં !
હવે માટીની ગંધ અને ભીનો સંબંધ અને મધમધતો સાદ,
એવું કાઈ નહીં !

– ભગવતીકુમાર શર્મા

સાભાર : રણકાર.કોમ

Filed under: ભગવતીકુમાર શર્મા | Tagged: એવું કાંઈ નહીં !, ભગવતીકુમાર શર્મા, હવે પહેલો વરસાદ બીજો વરસાદ અને છેલ્લો વરસાદ | 9 Comments »

આજે ૨૧ જુલાઈના રોજ શરૂ થતા ગુજરાતી ભાષાના મૂર્ધન્ય કવિ શ્રી ઉમાશંકર જોષીના જન્મશતાબ્દિ વર્ષની ઉજવણી નિમિત્તે એમની આ અમર રચના…

ભોમિયા વિના મારે ભમવા’તા ડુંગરા,
જંગલની કુંજ કુંજ જોવી હતી;
જોવી’તી કોતરો ને જોવી’તી કંદરા,
રોતા ઝરણાની આંખ લ્હોવી હતી.

સૂના સરવરિયાની સોનેરી પાળે,
હંસોની હાર મારે ગણવી હતી;
ડાળે ઝૂલંત કોક કોકિલાને માળે,
અંતરની વેદના વણવી હતી.

એકલા આકાશ તળે ઊભીને એકલો,
પડઘા ઉરબોલના ઝીલવા ગયો;
વેરાયા બોલ મારા, ફેલાયા આભમાં,
એકલો અટૂલો ઝાંખો પડ્યો.

આખો અવતાર મારે ભમવા ડુંગરિયા,
જંગલની કુંજકુંજની જોવી ફરી;
ભોમિયા ભૂલે એવી ભમવી રે કંદરા,
અંતરની આંખડી લ્હોવી જરી.

– ઉમાશંકર જોષી
(૨૧/૦૭/૧૯૧૧ – ૧૯/૧૨/૧૯૮૮)

ગુજરાતી સુગમસંગીતના પિતામહ એવા શ્રી અવિનાશભાઈનો જન્મદિન પણ ૨૧/૦૭/૧૯૧૧ છે.

Filed under: ઉમાશંકર જોશી, કવિ/કવિયત્રી, કવિતા, ગીત | Tagged: અંતરની વેદના, આંખ લ્હોવી, ઉમાશંકર જોષી, ઉરબોલના, કંદરા, કુંજ કુંજ, કોક, કોકિલાને માળે, કોતરો ને, ગયો, જંગલની, જોવી'તી, ઝીલવા, ડાળે ઝૂલંત, પડઘા, ફેલાયા આભમાં, ભોમિયા વિના મારે, રોતા ઝરણાની, વેરાયા બોલ મારા, સરવરિયાની, સૂના, સોનેરી પાળે, હંસોની હાર | Leave a comment »

એક ચકી ને ચકો મુંઝાઈ ગયા છે.
ચોખા ને મગના બે દાણા હતા ને? હવે ચાંચમાંથી એ પણ છીનવાઈ ગયા છે.

કોમ્પ્યુટર, મોબાઈલ, ટીવી, છે સોંઘા પણ એની રંધાય નહીં ખીચડી
ચકી ને ચકાના જીવન પર ત્રાટકી છે મોંઘવારી નામે એક વીજળી,
ફાઈવસ્ટાર મોલના ફાલેલા જંગલમાં નાનકડા સપના ખોવાઈ ગયા છે,
એક ચકી ને ચકો મુંઝાઈ ગયા છે.

મીનરલ વૉટરથી તો સસ્તા છે આંસૂ, ને મીઠી પણ લાગશે રસોઈ,
ખાંડ માટે ટળવળતી કીડીની પાસે જઈ આટલું તો સમજાવો કોઈ,
લાગે છે શેરડીના આખ્ખાયે વાઢને લુચ્ચા શિયાળીયા ખાઈ ગયા છે.
એક ચકી ને ચકો મુંઝાઈ ગયા છે.

ચકી ને ચકો ક્યે જુઓ સાહેબ હવે બોલાતું કેમ નથી, ચીં ચીં?
એવું તે શું છે આ કંઠમાં તે લાગે છે મારે છે ડંખ જેમ વીંછી,
એક્સરેમાં જોઈ અને ડૉક્ટર બોલ્યા કે ઘણા ડૂમા ગળામાં અટવાઈ ગયા છે.
એક ચકી ને ચકો મુંઝાઈ ગયા છે.

– કૃષ્ણ દવે

Filed under: કવિ/કવિયત્રી, કૃષ્ણ દવે | Tagged: એક, કૃષ્ણ દવે, કેમ નથી, ક્યે, ખોવાઈ, ચકી ને ચકાના, ચકી ને ચકો, ચીં ચીં, ચોખા, જંગલમાં, જીવન પર, જુઓ સાહેબ, ત્રાટકી છે, નાનકડા, ને મગના, ફાઈવસ્ટાર, ફાલેલા, બે દાણા, મુંઝાઈ ગયા, મોંઘવારી, મોલના, વીજળી, સપના, હતા ને, હવે ચાંચમાંથી એ પણ છીનવાઈ ગયા છે., હવે બોલાતું | 6 Comments »

જીવનના નામની સાથે કઝાનું નામ આવે છે
જહાંના નામની સાથે ફનાનું નામ આવે છે

હું ચિતાને દરદ માની સુરા પી જાઉં છું કારણ
કિતાબોમાં દવા સાથે સુરાનું નામ આવે છે

અહમ કરનાર વ્યક્તિઓની જો નામાવલી કરીએ
તો સૌથી મોખરે એમાં ખુદાનું નામ આવે છે

પ્રવેશીશું કઈ રીતે જલન દોઝખના કમરમાં
ગુન્હેગારો તરીકે અહીં બધાનું નામ આવે છે.

– જલન માતરી

Filed under: જલન માતરી | Tagged: જલન માતરી, જીવનના નામની સાથે કઝાનું નામ આવે છે | 4 Comments »

શબ્દમાંથી અર્થ છૂટા થાય છે,
વેદના શું એ હવે સમજાય છે.

કોણ એને ઝાંઝવા સિંચ્યા કરે,
રોજ રાત્રે સ્વપ્ન એક ફણગાય છે.

રેત ને પગલાંનું ચાલે સંવનન,
એટલે મંઝિલ હવે અટવાય છે.

આંખ મારી એક એવો કોયડો,
જામ ખાલી છે છતાં છલકાય છે.

શૂન્યતાની આગમાં પીગળી જશે,
લાગણીઓ જે મહીં રૂંધાય છે.

મારી ભીતર કેટલું વરસ્યાં તમે,
આખે આખું અંગ લીલું થાય છે.

– હર્ષ બ્રહ્મભટ્ટ

Filed under: કવિ/કવિયત્રી, ગઝલ, ગુજરાતી શાયરી, હર્ષ બ્રહ્મભટ્ટ | Tagged: આંખ મારી એક એવો કોયડો, કોણ એને ઝાંઝવા સિંચ્યા કરે, છતાં છલકાય, જામ ખાલી, રોજ રાત્રે સ્વપ્ન એક ફણગાય, લાગણીઓ જે મહીં રૂંધાય, વેદના શું એ હવે સમજાય છે, શબ્દમાંથી અર્થ છૂટા થાય છે, હર્ષ બ્રહ્મભટ્ટ | 5 Comments »

પ્રાર્થનામાં હું માંગું છું ઉપરવાળાથી યાતના,
મુન્ત્ઝીરને આમ પણ ગમની વધુ છે ચાહના.

કડવી, મને ચૂભતી ખૂંચતી તારી યાદ છે, તારી ભાવના,
સિતમગરોની મહેફિલમાં મેં સાંભળી છે તારી નામના.

હસરતોને દફનાવી દીધી પણ હજી જીવે છે તારી કામના,
ભીંજેલા નયનો શોધી રહ્યા છે તારા આવવાની સંભાવના.

પ્રાર્થનામાં હું માંગું છું ઉપરવાળાથી યાતના,
મુન્ત્ઝીરને આમ પણ ગમની વધુ છે ચાહના

– મુન્ત્ઝીર

આ જ ગઝલ મુન્ત્ઝીર ના સ્વરે

Filed under: મુન્ત્ઝીર, વિડિઓ | Tagged: ભીંજેલા નયનો શોધી રહ્યા છે તારા આવવાની સંભાવના | 8 Comments »

ભીનપવરણો આવ્યો અવસર , મેઘ-મુબારક !
ભીંજવતો એ બાહર-ભીતર, મેઘ-મુબારક !

છાંટો પડતાં એક સામટા મ્હોરી ઊઠ્યાં,
ડેલી, આંગણ ને આખું ઘર, મેઘ-મુબારક !

કાલ હતાં જે સાવ સૂનાં ને અવાવરુ એ ,
જીવતાં થાશે હમણાં પાદર, મેઘ-મુબારક !

નખરાળી નદીયું ઉભરાતી પૂર આવતાં ,
અંદર પણ ઉછળતાં સમદર, મેઘ-મુબારક !

ગોરંભાતું આભ ઉતરતું આખેઆખું,
છલકાતાં હૈયાના સરવર, મેઘ-મુબારક !

મનના મોર કરે છે નર્તન ટહુકા સાથે ,
જળના વાગે ઝીણાં ઝાંઝર, મેઘ-મુબારક !

વીજ અને વરસાદ વીંઝતાં તલવારો ને ,
બુઠ્ઠાં બનતાં સઘળાં બખ્તર, મેઘ-મુબારક !

મોલ પછી લહેરાશે એમાં અઢળક અઢળક,
પલળે છે આખુંયે જીવતર, મેઘ-મુબારક !

કોઈ અગોચર ખૂણે બેસી કાન માંડીએ,
વાગે ઝીણું ઝીણું જંતર, મેઘ-મુબારક !

ડાળી થૈ ઝૂકો, હું ઊઘડું ફૂલ થઈને,
સાથે કરીએ હિસાબ સરભર, મેઘ-મુબારક !

– નીતિન વડગામા

Filed under: નીતિન વડગામા | Tagged: !, આંગણ, આખું ઘર, આખુંયે જીવતર, આવ્યો અવસર, ઊઠ્યાં, એ બાહર-ભીતર, એકસામટા, કરે છે, છાંટો પડતાં, ઝીણાં ઝાંઝર, ટહુકા સાથે, ડેલી, નર્તન, નીતિન વડગામા, પલળે છે, ભીંજવતો, ભીનપવરણો, મનના મોર, મેઘ-મુબારક, મ્હોરી, સાથે કરીએ, હિસાબ સરભર | 4 Comments »

ઉદાસી, શોક, એકલતા અને અવસાદ વાંચું છું;
હું મારી ડાયરીનું પૃષ્ઠ જો એકાદ વાંચું છું.

હવાઓમાં લખેલી મહેકની મરજાદ વાંચું છું;
સવારે ફૂલ શા ઘરમાં હું તારી યાદ વાંચું છું.

નથી અક્ષર થઈ એવી કોઈ ફરિયાદ વાંચું છું;
હું તારા સાવ કોરા પત્રનો અનુવાદ વાંચું છું.

થયેલી સાવ જર્જર કોઈ જૂની ચોપડી જેવી –
સૂની શેરી હું વાંચું છું ને વરસો બાદ વાંચું છું!

છે મારા ગામનું આકાશ કોરુંકટ્ટ આંખોમાં;
અને છાયામાં તારા શહેરનો વરસાદ વાંચું છું!

હું આખું વૃક્ષ વાંચું એટલો સાક્ષર થયો છું ક્યાં?
મથામણ બહુ કરું ત્યારે ફકત એક પાંદ વાંચું છું !

– કરસનદાસ લુહાર

Filed under: કરસનદાસ લુહાર, કવિ/કવિયત્રી, કવિતા, ગઝલ, ગીત, ગુજરાતી શાયરી | Tagged: ઉદાસી, એટલો સાક્ષર, એવી કોઈ, કરસનદાસ લુહાર, કોરુંકટ્ટ આંખોમાં;, ગામનું આકાશ, ઘરમાં, જો એકાદ, ડાયરીનું પૃષ્ઠ, તારા શહેરનો વરસાદ...!, થઈ, થયો છું ક્યાં? છે મારા, નથી અક્ષર, પત્રનો અનુવાદ, ફરિયાદ સવારે, ફૂલ શા, મહેકની મરજાદ, વાંચું છું;, વૃક્ષ વાંચું, શોક, સાવ કોરા, હવાઓમાં લખેલી, હું આખું, હું તારા, હું તારી, હું મારી | 2 Comments »

બે ચાર છાંટાથી છીપે, એવી નથી મારી તરસ,
તારે વરસવું હોય તો આકાશ, મન મૂકી વરસ.

નાંખ છત્રીને ધરામાં, નિર્વસન થૈને નીકળ,
આવું ચોમાસું ભલા ન આવતું વરસોવરસ.

મઘમઘું હું હેમ થઈને, ઝગમગું સૌરભ બની,
તું મને સ્પર્શે તો મિતવા આવ તે રીતે સ્પરશ.

કોઈ મારામાં વસે છે, ને શ્વસે છે રાતદિન,
એ મને જોતું સતત, પણ ના થતાં એના દરશ.

અંગ પરથી વસ્ત્ર જળની જેમ સરતાં જાય છે,
કોણ સામે તીર બજવે બાંસુરી એવી સરસ.

સાંકડે મારગ, મદોન્મત્ત હાથિણી સામે ખડો,
કાં છૂંદી નાંખે મને, કાં મસ્તકે ઢોળે કળશ.

                                                           – પુરુરાજ જોષી

Filed under: કવિ/કવિયત્રી, કવિતા, ગઝલ, ગીત, પુરુરાજ જોષી | Tagged: આકાશ, એવી નથી, છાંટાથી છીપે, તરસ, તારે, પુરુરાજ જોષી, બે ચાર, મન મૂકી વરસ, મારી, વરસવું હોય તો | 7 Comments »

પ્હેલ પરથમ પાંખ દીધી ને પછી પીંજર ધર્યું
ચોપડે ચીતરેલ ખાતું, એ રીતે સરભર કર્યું.

પારધીના એક શરથી થઈ ગયું આહત વિહગ
ચીસથી જો કે યુગો લગ, આભ આખું થરથર્યું.

વૃક્ષની હરએક ડાળીની કરી હત્યા પછી
છાંયડાની ઝંખનાએ, એના મનમાં ઘર કર્યું.

માંડવો મધુમાલતીનો ને પથારી જૂઈની
રાત રહી પાસાં બદલતી, ને ગગન ઝરમર ઝર્યું.

ઠામઠેકાણા વિના ક્યાં ખોળવો તુજને ભલા
આમ આલય  સાવ ખાલી, આમ સચરાચર ભર્યું.

–  પુરુરાજ જોષી

Filed under: કવિ/કવિયત્રી, કવિતા, ગઝલ, ગીત, ગુજરાતી શાયરી, પુરુરાજ જોષી, શાયરી | Tagged: આભ આખું, આમ, આમ સચરાચર ભર્યું, આલય, આહત, એક શરથી, કરી હત્યા, કર્યું, ક્યાં ખોળવો, ગગન, ચીસથી, ચોપડે ચીતરેલ ખાતું, છાંયડાની, ઝરમર ઝર્યું, ઝળહળ કર્યું, ઠામઠેકાણા વિના, તુજને ભલા, થરથર્યું, પથારી જૂઈની, પાંખ દીધી, પારધીના, પાસાં બદલતી, પીંજર ધર્યું, પુરુરાજ જોષી, પ્હેલ પરથમ, મધુમાલતીનો, મનમાં ઘર, માંડવો, યુગો લગ, રહી, વિહગ, વૃક્ષની, સરભર, સાવ ખાલી, હરએક ડાળીની | Leave a comment »

ગાઢ ધુમ્મસપટની પેલે પાર તું હોઈ શકે,
રંગ રેખા કે નહીં આકાર તું હોઈ શકે.

કોઈ મારા બારણે જાસાચિઠ્ઠી નાખી ગયું,
અક્ષર તો ક્યાંથી ઉકલે લખનાર તું હોઈ શકે.

રાગ પારિજાત લ્હેરાતો રહ્યો છે રાતભર,
ક્યાંક નજદીક બેસીને ગાનાર તું હોઈ શકે.

આટલાં વ્હાલાં મને લાગ્યાં નથી પૂર્વે કદી,
આ અભાવો, પીડ મોકલનાર તું હોઈ શકે.

– પુરુરાજ જોષી

( આ રચના પૂરી છે કે અધુરી એ ખબર નથી, જો કોઈને જાણ હોય તો ધ્યાન દોરશો…)

Filed under: કવિ/કવિયત્રી, કવિતા, ગઝલ, ગીત, પુરુરાજ જોષી | Tagged: અક્ષર, અભાવો, આટલાં વ્હાલાં, ક્યાંક નજદીક બેસીને, ક્યાંથી ઉકલે, ગાનાર, જાસાચિઠ્ઠી નાખી ગયું, તું હોઈ શકે, નથી પૂર્વે કદી, પીડ, પુરુરાજ જોષી, મને લાગ્યાં, મારા બારણે, મોકલનાર, રાગ પારિજાત, રાતભર, લખનાર, લ્હેરાતો રહ્યો છે | 5 Comments »